Quy trình điều trị CyberKnife bắt đầu từ bước đánh giá chỉ định, chụp mô phỏng, xác định vùng cần xạ và lập kế hoạch liều riêng cho từng bệnh nhân. CyberKnife M6 có thể được sử dụng cho xạ phẫu SRS và điều trị SBRT, với hệ thống robot đưa tia từ nhiều hướng và hỗ trợ theo dõi chuyển động của mục tiêu trong quá trình điều trị. Tại bệnh viện Foshan Fosun Chancheng(Bệnh viện Phật Sơn), CyberKnife M6 được triển khai tại Trung tâm Chẩn đoán và Điều trị Ung thư Chính xác. Với bệnh nhân Việt Nam, Foshan Việt Nam hỗ trợ tiếp nhận hồ sơ, hội chẩn miễn phí, kết nối bệnh viện, chuẩn bị thủ tục sang Trung Quốc, phiên dịch y tế và hỗ trợ theo dõi tái khám sau điều trị.
Những bước trong quy trình điều trị CyberKnife
Quy trình điều trị CyberKnife thường gồm nhiều giai đoạn từ đánh giá hồ sơ, chụp mô phỏng, lập kế hoạch CyberKnife, thực hiện điều trị đến tái khám. Các bước cụ thể có thể thay đổi theo vị trí, kích thước khối u, tiền sử điều trị và tình trạng của từng bệnh nhân.
Bước 1: Tiếp nhận hồ sơ và đánh giá chỉ định
Trước tiên, bác sĩ cần xác định người bệnh có phù hợp với CyberKnife hay không dựa trên chẩn đoán và các điều trị trước đó.
Người bệnh nên chuẩn bị:
- Kết quả giải phẫu bệnh.
- CT, MRI hoặc PET/CT.
- Hồ sơ phẫu thuật, xạ trị cũ nếu có.
- Danh sách thuốc và các phác đồ đã thực hiện.
- Xét nghiệm gần nhất.
Với bệnh nhân Việt Nam, Foshan Việt Nam hỗ trợ tiếp nhận hồ sơ từ xa và kết nối hội chẩn miễn phí với Bệnh viện Phật Sơn trước khi gia đình quyết định sang Trung Quốc.

Bước 2: Chụp mô phỏng và cố định tư thế
Nếu có chỉ định, bệnh nhân được chụp mô phỏng để tạo dữ liệu phục vụ xác định mục tiêu điều trị.
Tùy trường hợp có thể sử dụng:
- CT mô phỏng.
- MRI hoặc PET/CT bổ sung.
- Mặt nạ cố định vùng đầu – cổ.
- Đệm hoặc dụng cụ cố định cơ thể.
Đối với điều trị SBRT, việc giữ và tái lập đúng tư thế giữa các buổi đặc biệt quan trọng để bảo đảm độ chính xác.

Bước 3: Xác định khối u và cơ quan cần bảo vệ
Từ dữ liệu hình ảnh, bác sĩ xác định chính xác vùng cần xạ đồng thời khoanh các cấu trúc lành cần hạn chế liều.
Các vùng được xem xét có thể gồm:
- Khối u và vùng cần bao phủ.
- Não, tủy sống hoặc dây thần kinh.
- Tim, phổi, gan, ruột và các cơ quan lân cận.
Mục tiêu là tập trung liều vào tổn thương trong khi kiểm soát mức tia tới mô lành xung quanh.
Xem thêm: Tái khám ung thư tại Trung Quốc: Cách chuẩn bị hồ sơ và lịch trình
Bước 4: Lập kế hoạch CyberKnife
Ở giai đoạn lập kế hoạch CyberKnife, bác sĩ xạ trị và kỹ sư vật lý xây dựng kế hoạch riêng cho từng bệnh nhân.
Kế hoạch sẽ xác định:
- Tổng liều và liều mỗi buổi.
- Số phân liều.
- Hướng các chùm tia.
- Giới hạn liều vào mô lành.
- Phương án theo dõi khối u nếu có chuyển động theo hô hấp.
Liều và số buổi không giống nhau ở tất cả người bệnh mà được cá thể hóa theo từng tổn thương.

Bước 5: Kiểm tra kế hoạch trước điều trị
Trước khi phát tia, ê-kíp cần rà soát lại kế hoạch để bảo đảm mục tiêu được bao phủ phù hợp và cơ quan lành không nhận liều vượt giới hạn.
Thông thường sẽ kiểm tra:
- Phân bố liều.
- Đường chiếu.
- Tư thế bệnh nhân.
- Hình ảnh định vị.
- Hệ thống theo dõi mục tiêu.
Đây là bước kiểm soát chất lượng quan trọng trước khi bắt đầu các bước xạ trị CyberKnife trên máy.

Bước 6: Thực hiện điều trị CyberKnife
Trong mỗi buổi, bệnh nhân được đặt đúng tư thế mô phỏng. Robot CyberKnife sử dụng hình ảnh dẫn đường để điều chỉnh hướng chiếu theo vị trí mục tiêu.
Người bệnh cần:
- Giữ đúng tư thế.
- Hạn chế cử động.
- Làm theo hướng dẫn về hô hấp nếu có.
- Báo cho ê-kíp nếu đau hoặc khó chịu.
Với những trường hợp phù hợp, hệ thống có thể theo dõi chuyển động mục tiêu trong quá trình điều trị SBRT.

Bước 7: Theo dõi và tái khám
Sau liệu trình, bác sĩ tiếp tục theo dõi phản ứng và lên lịch kiểm tra bằng CT, MRI hoặc PET/CT tùy loại bệnh.
Mục tiêu theo dõi gồm:
- Đánh giá đáp ứng của tổn thương.
- Theo dõi tác dụng không mong muốn.
- Phát hiện thay đổi mới nếu có.
- Xác định có cần phối hợp thêm phương pháp điều trị khác.
Sau khi người bệnh trở về Việt Nam, Foshan Việt Nam tiếp tục hỗ trợ kết nối bác sĩ Bệnh viện Phật Sơn, gửi kết quả kiểm tra và sắp xếp tái khám khi cần.
Xem thêm: Dịch bệnh án sang tiếng Trung cần bảo đảm những yêu cầu nào?
So sánh giữa điều trị SBRT bằng CyberKnife và xạ trị thông thường
Điều trị SBRT bằng CyberKnife và xạ trị ngoài thông thường đều sử dụng bức xạ để điều trị tổn thương, nhưng khác nhau về cách chia liều, số buổi và mức độ tập trung tia. CyberKnife phù hợp với một số trường hợp cần xạ liều cao, chính xác vào mục tiêu nhỏ; còn xạ trị thông thường thường dùng liều thấp hơn mỗi buổi và kéo dài hơn. Vì vậy, hai phương pháp không thay thế hoàn toàn cho nhau mà cần được lựa chọn theo chỉ định cụ thể.
| Tiêu chí | SBRT bằng CyberKnife | Xạ trị ngoài thông thường |
| Liều mỗi buổi | Cao hơn, tập trung vào mục tiêu | Thường thấp hơn mỗi phân liều |
| Số buổi | Nhiều phác đồ khoảng 1–5 buổi | Có thể kéo dài nhiều tuần tùy bệnh |
| Độ tập trung liều | Cao, phù hợp với tổn thương có ranh giới rõ | Có thể phù hợp với vùng điều trị rộng hơn |
| Theo dõi chuyển động | CyberKnife có thể theo dõi và đồng bộ mục tiêu trong chỉ định phù hợp | Phụ thuộc hệ thống máy và kỹ thuật IGRT sử dụng |
| Vị trí thường áp dụng | Một số tổn thương não, phổi, gan, cột sống, tuyến tiền liệt… | Phạm vi ứng dụng rộng, gồm cả trường hợp cần chiếu vùng lớn |
| Lập kế hoạch | Đòi hỏi độ chính xác cao, đặc biệt khi gần cơ quan nguy cấp | Cũng cần chụp mô phỏng và lập kế hoạch nhưng cách phân liều khác |
| Thời gian liệu trình | Thường ngắn hơn | Thường dài hơn với phác đồ phân liều quy ước |
Theo các hướng dẫn về SBRT, nhiều phác đồ ngoài não được thực hiện trong khoảng 1–5 phân liều, trong khi xạ trị ngoài quy ước có thể tiến hành 5 ngày mỗi tuần trong nhiều tuần. Tuy nhiên, số buổi cụ thể vẫn phụ thuộc vào loại ung thư, vị trí khối u và khả năng chịu liều của mô lành.
Vì vậy, việc lựa chọn CyberKnife không nên chỉ dựa vào ưu điểm “ít buổi hơn”. Bác sĩ cần đánh giá toàn bộ hồ sơ, vị trí tổn thương và mục tiêu điều trị trước khi quyết định phương án phù hợp.
Những mục cần chuẩn bị để quy trình điều trị CyberKnife diễn ra thuận lợi
Để quy trình điều trị CyberKnife diễn ra thuận lợi, bệnh nhân nên chuẩn bị đầy đủ hồ sơ y tế và thông tin sức khỏe ngay từ đầu. Việc này giúp bác sĩ đánh giá chỉ định chính xác hơn, hạn chế phải bổ sung giấy tờ hoặc lặp lại một số kiểm tra không cần thiết.
Trước khi gửi hồ sơ cho Foshan Việt Nam, nên chuẩn bị:
- Bản kết luận chẩn đoán hiện tại.
- Kết quả giải phẫu bệnh, hóa mô miễn dịch nếu có.
- File gốc CT, MRI hoặc PET/CT, ưu tiên định dạng DICOM.
- Hồ sơ xạ trị cũ, đặc biệt là tổng liều và vùng đã xạ.
- Hồ sơ phẫu thuật trước đây.
- Danh sách thuốc ung thư đã sử dụng.
- Kết quả xét nghiệm máu gần nhất.
- Thông tin bệnh nền và các thuốc đang dùng.
- Danh sách triệu chứng hiện tại.
- Hộ chiếu và giấy tờ cần thiết nếu đã có kế hoạch sang Trung Quốc.
Nếu từng xạ trị trước đó, hồ sơ liều cũ rất quan trọng vì bác sĩ cần biết các cơ quan lành đã nhận bao nhiêu bức xạ trước khi lập kế hoạch CyberKnife mới.
Bên cạnh hồ sơ, bệnh nhân cũng nên chủ động thông báo nếu:
- Khó nằm yên trong thời gian dài.
- Đau nhiều khi nằm ngửa.
- Sợ không gian kín.
- Có máy tạo nhịp hoặc thiết bị cấy ghép.
- Đang dùng thuốc chống đông.
- Có thai hoặc nghi ngờ mang thai.
- Có bệnh nền chưa ổn định.
Những thông tin này giúp đội ngũ y tế chuẩn bị tư thế mô phỏng, lựa chọn phương án theo dõi và tổ chức các bước xạ trị CyberKnife phù hợp hơn. Với bệnh nhân Việt Nam, Foshan Việt Nam có thể hỗ trợ kiểm tra hồ sơ trước khi kết nối hội chẩn với Bệnh viện Phật Sơn.

Foshan Việt Nam hỗ trợ người bệnh từ hội chẩn đến tái khám
Với bệnh nhân Việt Nam tìm hiểu quy trình điều trị CyberKnife, Foshan Việt Nam hỗ trợ từ khâu tiếp nhận hồ sơ, hội chẩn miễn phí, kết nối chuyên khoa tại bệnh viện Foshan Fosun Chancheng(Bệnh viện Phật Sơn), đến visa y tế, vé máy bay, xe đón và phiên dịch trong thời gian điều trị tại Trung Quốc. Trong quá trình thực hiện các bước xạ trị CyberKnife, bệnh viện sẽ tiến hành chụp mô phỏng, lập kế hoạch CyberKnife, điều trị và theo dõi theo chỉ định của bác sĩ; với trường hợp phù hợp, CyberKnife có thể được sử dụng cho điều trị SBRT. Sau khi hoàn tất liệu trình, Foshan Việt Nam tiếp tục hỗ trợ gửi hồ sơ tái khám, kết nối bác sĩ và sắp xếp lịch khi người bệnh cần trở lại Bệnh viện Phật Sơn.
Vì vậy, nếu đang cân nhắc CyberKnife, gia đình nên chuẩn bị đầy đủ hồ sơ và gửi hội chẩn trước để có thông tin rõ hơn về chỉ định, kế hoạch điều trị dự kiến và các bước cần chuẩn bị trước khi sang Trung Quốc.

